W dniach 8–9 października 2026 r. w Zakopanem odbyła się XIII Konferencja Techniczna „Woda. Ścieki. Osady”, zorganizowana przez Izbę Gospodarczą Wodociągi Polskie. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, technologów, ekspertów ochrony środowiska, dostawców technologii i usług dla branży oraz instytucji finansujących inwestycje infrastrukturalne.
Program konferencji skoncentrowano na dwóch obszarach: bezpieczeństwie i jakości dostaw wody oraz dostosowaniu gospodarki ściekowej i osadowej do rosnących wymagań środowiskowych.
Dostęp do wody decyduje o bezpieczeństwie państwa i zdrowiu obywateli
Pierwszy dzień poświęcono dyskusji nad konsekwencjami wdrażania unijnej dyrektywy (UE) 2020/2184 dotyczącej jakości wody przeznaczonej do spożycia. Rozszerzone przepisy unijne mówią nie tylko o tym, że woda przeznaczona do spożycia przez ludzi musi być zdrowa i czysta. Prawo ustanawia dla dostawcy wody obowiązek stosowania podejścia opartego na analizie ryzyka w całym łańcuchu dostaw – od obszaru zasilania ujęcia, poprzez uzdatnianie, magazynowanie i dystrybucję, aż do punktu dostawy wody do odbiorcy. Dostawca ma obowiązek identyfikować zagrożenia, wdrażać środki kontroli ryzyka oraz prowadzić monitoring jakości wody. Zarządzanie bezpieczeństwem wody w całym łańcuchu dostaw podkreśla szczególny charakter ochrony tego zasobu oraz jego znaczenie dla zdrowia publicznego i bezpieczeństwa państwa.
Osady ściekowe jako energetyczny surowiec
Drugi dzień dotyczył modernizacji oczyszczalni ścieków, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych. Praktycy przedstawili technologie osuszania i przetwarzania odpadów do postaci użytkowej, który może zwiększyć potencjał biogazowy sektora. Wykorzystując odpowiednio przetworzone osady ściekowe jako materiał biologiczny we własnych biogazowniach, oczyszczalnie mają szansę poprawić swój bilans energetyczny.
Dużym wyzwaniem dla branży jest monitoring i usuwanie biogenów i mikrozanieczyszczeń ze ścieków, nielegalne zrzuty czy cyberbezpieczeństwo infrastruktury. W kontekście ciągłości działania instalacji krytycznych przedstawiono zagadnienie autonomii zasilania awaryjnego podczas długotrwałych przerw w dostawach energii.
Zakopiańska konferencja unaoczniła skalę wyzwań inwestycyjnych i operacyjnych stojących przed branżą wod-kan. Modernizacja oczyszczalni, rozwój monitoringu procesowego, zwiększanie odporności infrastruktury oraz doskonalenie gospodarki osadowej wymagają skoordynowanego podejścia technologicznego i finansowego. Tym samym większego znaczenia nabiera utrzymanie sprawności istniejących instalacji, obejmujące diagnostykę, czyszczenie technologiczne, konserwację i dobre planowanie operacyjne. To właśnie zdolność do połączenia modernizacji z niezawodną eksploatacją będzie w kolejnych latach istotnym czynnikiem bezpieczeństwa środowiskowego i ekonomicznego przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych.
Czyszczenie zbiorników kluczem do poprawy efektywności procesów technologicznych
Istotnym elementem utrzymania sprawności technologicznej oczyszczalni ścieków jest regularne, odpowiednio zaplanowane czyszczenie zbiorników procesowych. Piotr Gościński ze spółki Climbex w czasie konferencji omawiał z przedstawicielami branży możliwości wsparcia w zakresie czyszczenia wydzielonych komór fermentacyjnych (WKF), reaktorów biologicznych, a także zbiorników awaryjnych i retencyjnych.
– Gromadzące się w zbiornikach osady mineralne, piasek, tłuszcze i inne zanieczyszczenia mogą ograniczać ich pojemność czynną, zaburzać hydraulikę przepływu oraz obniżać efektywność poszczególnych etapów przetwarzania i oczyszczania ścieków – mówi Piotr Gościński, specjalista ds. rozwoju usług czyszczenia w branży wod-kan. – Do oczyszczania zbiorników wykorzystujemy mobilne ładowarki próżniowe, które mają moc zasysania osadów z bardzo dużych głębokości, nawet poniżej 100 metrów. Ich wysoka wydajność pozwala w szybkim czasie ewakuować zanieczyszczenia ze zbiornika. W kolejnym etapie osady są osuszane w wykorzystaniem mobilnej prasy filtracyjnej, dzięki czemu zmniejszamy znacznie objętość odpadu przeznaczonego do utylizacji – dodaje Piotr Gościński.
Zespoły operacyjne spółki mogą również realizować dodatkowe usługi na oczyszczonych zbiornikach, jak np. naprawa systemu napowietrzania wraz z wymianą membran do dyfuzorów napowietrzających, przeglądy i naprawy mieszadeł oraz rozruchy hydrauliczne i technologiczne.
– Na oczyszczalniach realizujemy także kompleksową wyminę złóż w stacjach odsiarczania biogazu – dodaje ekspert z Climbexu. – Przed wymianą granulatu neutralizujemy złoże azotem, następnie wydobywamy je z odsiarczalnika, a potem uzupełniamy nowym aktywnym złożem. Zużyte przekazujemy do utylizacji. Do odessania i transportu zużytego złoża także wykorzystujemy ładowarki próżniowe. Z tak wydajnym sprzętem jesteśmy w stanie wykonać zadanie w zaledwie kilka dni – ocenia Piotr Gościński.
Spółka Climbex dla branży z powodzeniem realizuje także usługi wymiany złóż filtracyjnych na stacjach uzdatniania wody. Jak przebiegła jedna z takich realizacji możesz obejrzeć poniżej w materiale wideo.