17 lutego, 2026
Na zaproszenie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Tarnowskich Górach, należącego do Grupy Veolia, w dniach 12-13 lutego uczestniczyliśmy w 4. edycji konferencji „Oczyszczalnia Jutra”.
Konferencja miała miejsce w Chorzowie i zgromadziła niemal 200 uczestników – przedstawicieli branży wod-kan ze Śląska, Małopolski, Opolszczyzny i ziemi łódzkiej, przedstawicieli instytutów badawczych, Politechniki Śląskiej oraz firm dostarczających usługi i rozwiązania dla branży.
Monitoring mikrozanieczyszczeń
Monitoring zanieczyszczeń w ściekach był jednym z tematów poruszanych podczas konferencji, a wynika z nowych wymogów prawnych wprowadzanych przez Unię Europejską. Zmiany te wynikają z dążenia do lepszej ochrony wód powierzchniowych i podziemnych oraz do ograniczenia presji, jaką gospodarka ściekowa wywiera na środowisko i zdrowie ludzi. Współczesna oczyszczalnia nie jest już wyłącznie obiektem technicznym do redukcji ładunku zanieczyszczeń, lecz elementem systemu wczesnego ostrzegania i źródłem danych o stanie środowiska.
Nowe unijne regulacje kładą szczególny nacisk na rozszerzenie zakresu monitorowanych substancji znajdujących się w ściekach, a mowa o mikrozanieczyszczeniach. Do tej grupy zalicza się pozostałości farmaceutyków, hormony, środki ochrony roślin, substancje per- i polifluoroalkilowe (PFAS) oraz mikroplastik. Ich obecność w ściekach, nawet w bardzo niskich stężeniach, może mieć długofalowe skutki toksykologiczne i ekotoksykologiczne, dlatego wymaga precyzyjnych metod analitycznych oraz regularnego nadzoru.
Nowe wymogi prawne rzutują także na zmianę podejścia do częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów. Unijne przepisy promują ciągły lub półciągły monitoring wybranych parametrów, oparty na czujnikach on-line oraz systemach automatycznego poboru prób. Takie rozwiązania pozwalają szybciej identyfikować nieprawidłowości w dopływie ścieków, w tym zrzuty nielegalne lub awarie sieci kanalizacyjnej, a także lepiej sterować procesami biologicznymi w reaktorach.
Monitoring ścieków to także narzędzie do oceny zagrożeń epidemiologicznych. Analiza ścieków surowych może dostarczać informacji o obecności patogenów lub markerów oporności na antybiotyki w populacji, co ma znaczenie dla zdrowia publicznego i planowania działań prewencyjnych. W praktyce oznacza to konieczność ścisłej współpracy operatorów oczyszczalni z laboratoriami oraz instytucjami nadzoru sanitarnego.
Nowe technologie dla branży wod-kan
Prelekcje wygłoszone w czasie konferencji pokazały także, jak wiele nowych rozwiązań i możliwości pojawia się na rynku, które mogą stanowić istotny impuls do zmiany roli oczyszczalni ścieków w ochronie środowiska i to nie tylko wodnego.
Eksperci prezentowali wyniki badań nad praktycznymi sposobami zamiany osadów na nawozy czy polepszacze gleby i podawali liczne przykłady, co można uprawiać na syntetycznej ziemi wyprodukowanej z osadów ściekowych. Prezentowano środki ulepszające sedymentację na osadnikach wtórnych, rozwiązania pozwalające oczyszczalniom rozwijać się w kierunku niezależności energetycznej, czy rozwiązania z obszaru automatyki kontrolno-pomiarowej.
Zmiany legislacyjne oraz waga prawidłowego funkcjonowania infrastruktury wodno-kanalizacyjnej wiążą się z wieloma wyzwaniami organizacyjnymi i finansowymi. Z jednej strony to impuls do modernizacji i cyfryzacji obiektów, z drugiej problem w uzyskaniu należytego finansowania przedsięwzięć rozwojowych.
Eksperci podkreślali przy tym, jak we współczesnym świecie i złożoności codziennych problemów ważna jest dobra komunikacja, otwartość na dzielenie się doświadczeniami i współpraca dająca realne efekty. Rozwój branży możliwy jest tam, gdzie presja regulacyjna zamienia się w pracę nad innowacjami, gdzie są rozmowy o realnych problemach i mądrym wykorzystaniu technologii.
Czyszczenie przemysłowe zbiorników na oczyszczalniach ścieków
Branża wodno-kanalizacyjna jest uznana za infrastrukturę krytyczną, co oznacza, że jej prawidłowe funkcjonowanie ma kluczowy wpływ na stabilność gospodarki państwa oraz na życie i zdrowie społeczeństwa. Uznanie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej za krytyczną jest gwarancją, że państwo i operatorzy traktują dostawy wody i bezpieczne odprowadzanie ścieków jako usługę o najwyższym priorytecie, która musi być utrzymana nawet w warunkach kryzysowych.
Stałe i prawidłowe funkcjonowanie oczyszczalni ścieków możliwe jest tylko przy zachowaniu należytego stanu technicznego infrastruktury zakładu. Składają się na nią m.in. różnego rodzaju zbiorniki, w których zachodzą procesy biologiczne i chemiczne, a które muszą być okresowo czyszczone i remontowane. Spółka Climbex w tym obszarze jest wykwalifikowanym wsparciem.
Spółka Climbex dla oczyszczalni ścieków realizuje m.in. następujące usługi:
- opróżnianie i czyszczenie WKF, ZKF i OKF
- opróżnianie bioreaktorów
- czyszczenie instalacji natleniania
- serwis zbiorników i komór
- udrażnianie kanałów technologicznych
- zagospodarowanie osadów ściekowych zgodnie z wymogami prawa.
Ładowarki próżniowe kluczowym ogniwem w procesie czyszczenia zbiorników
Do realizacji prac ekipy techniczne Climbexu wykorzystują podciśnieniowy załadunek i transport osadów z wykorzystaniem ładowarek próżniowych. W czasie konferencji mówił o tym Piotr Gościński – dyrektor handlowy w spółce Climbex, specjalizujący się w obsłudze branży wod-kan. – omawiając prezentację z licznymi przykładami zrealizowanych projektów na oczyszczalniach ścieków i na stacjach uzdatniania wody.
„Ładowarki próżniowe w zabudowie KOKS wykorzystujemy do zadań o wyższym ryzyku i stopniu skomplikowania prac” – mówi Piotr Gościński i dodaje: „System podciśnieniowego załadunku medium pozwala na obsługę głębokich komór i zbiorników, a także zbiorników rozległych i wysoko pojemnych. Ładowarki próżniowe poprzez system specjalistycznych węży i ogromne moce zasysania osadów, pozwalają wielokrotnie szybciej opróżnić zbiornik w porównaniu do metod ręcznych. Do realizacji projektów wykorzystywane są także wirówki i mobilne prasy filtracyjne służące do osuszania osadów”.
Regularne czyszczenie zbiorników decyduje o bezpieczeństwie procesów technologicznych i ich stabilności. Pozwala także na kontrolę stanu technicznego konstrukcji zbiornika, wykrycie uszkodzeń betonu czy zabezpieczeń antykorozyjnych. Jest to działanie prewencyjne, które ogranicza ryzyko awarii, nieplanowanych postojów oraz kosztownych remontów.
„Okresowe czyszczenie zbiorników i instalacji na oczyszczalniach ścieków nigdy nie powinno być zabiegiem opcjonalnym, lecz stałym elementem racjonalnej i bezpiecznej eksploatacji. Kompleksowe czyszczenie infrastruktury w połączeniu z jej serwisowaniem gwarantuje stabilność procesów technologicznych, zgodność z wymaganiami środowiskowymi oraz długoterminową niezawodność całej infrastruktury oczyszczania” – podkreśla Piotr Gościński
Rozgromić kryzys – o zdrowym przywództwie
Bardzo ciekawym punktem konferencji było inspirujące wystąpienie generała Romana Polko zatytułowane „Rozgromić kryzys”. Opowiadał o podejmowaniu decyzji pod presją, o komunikowaniu się i dobrym zrozumieniu, o decyzjach w chaosie, o zaufaniu, o tym, jak zachować sprawczość i o prawdziwym i zdrowym przywództwie. To wystąpienie na pewno zapisało się w sercach wszystkich uczestników.
Atrakcją na koniec wydarzenia była studyjna wizyta na Oczyszczalni Klimzowiec. Tu odwiedzający mogli posłuchać o wdrożonych w ostatnich latach rozwiązaniach wpływających na wzrost efektywności procesów oczyszczania ścieków oraz działaniach idących w kierunku większego bezpieczeństwa energetycznego oczyszczalni.
