5 maja obchodzony jest Światowy Dzień Higieny Rąk. To dobra okazja, by przypomnieć, że w przemyśle spożywczym higiena dłoni nie jest wyłącznie kwestią osobistego nawyku pracownika. Jest jednym z podstawowych elementów bezpieczeństwa procesu produkcyjnego.
W zakładach spożywczych, przy przetwórstwie żywności, ręce pracowników mają częsty kontakt z surowcem, co sprawia, że stanowią najbardziej newralgiczny nośnik flory mikrobiologicznej w całym środowisku produkcji. Dotykają surowca, opakowań, narzędzi, pojemników, paneli sterowania, klamek, odzieży ochronnej i powierzchni roboczych. Każdy taki kontakt może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa produktu, zwłaszcza gdy dochodzi do przemieszczania się między strefami lub zmiany wykonywanych czynności. Stad też higiena rąk powinna być traktowana jako realna bariera ograniczająca ryzyko zanieczyszczeń krzyżowych. Nie powinna być też utożsamiana z codziennym, szybkim myciem, lecz dobrze zaplanowanym, logicznym i ergonomicznym procesem.
W branży spożywczej mycie rąk należy wykonywać z wielką uważnością. To stała sekwencja czynności – namydlenie, mycie, spłukanie, dokładne osuszenie oraz, tam, gdzie jest to wymagane – dezynfekcja. Ten porządek daje określone efekty. Skuteczność zależy też od właściwie rozmieszczonych punktów mycia i dezynfekcji, dostępności środków higienicznych, prawidłowego suszenia dłoni, zasad stosowania rękawic, szkoleń oraz bieżącego nadzoru.
Najczęściej popełniane błędy w higienie rąk
Rękawiczki jednorazowe nie zastępują higieny. Jeśli są używane zbyt długo lub w niewłaściwy sposób, same mogą stać się nośnikiem zanieczyszczeń. Podobnie etap suszenia rąk nie powinien być pomijany ani traktowany drugorzędnie. Wilgotna skóra łatwiej przenosi drobnoustroje, a dobór metody suszenia (papierowe ręczniki czy systemy nawiewne) ma znaczenie dla higieny całej strefy produkcyjnej.
Higiena rąk musi być powiązana z szerszym podejściem do higienizacji zakładu – utrzymaniem czystości powierzchni, urządzeń, śluz, ciągów komunikacyjnych oraz stref produkcyjnych. Dopiero wtedy staje się częścią spójnego systemu bezpieczeństwa żywności, a nie jedynie procedurą wykonywaną przed audytem.
Więcej o tym, dlaczego higiena rąk powinna być traktowana jak parametr procesu produkcyjnego piszemy w artykule na naszym blogu. Zachęcamy do lektury materiału.